GEO Ajansı Nedir, Ne Yapar, Nasıl Ölçülür?

GEO ajansı, bir markanın ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude ve Google AI Overviews gibi yapay zeka yanıtlarında kaynak olarak gösterilmesi, adının geçmesi ve doğru anlatılması için çalışan ajanstır. GEO, SEO'nun yerine geçmez, onun üzerine kurulur. SEO sayfanızın bulunmasını sağlar. GEO ise o sayfadaki bilginin yapay zeka tarafından seçilip alıntılanmasını sağlar.

NextCode Collective, İzmir merkezli bir SEO ve GEO ajansıdır. Önce markanızın yapay zeka yanıtlarındaki mevcut durumunu ölçeriz. Sonra neden görünmediğinizi teşhis ederiz. Ardından en çok etki yaratacak işten başlayarak teknik altyapı, içerik ve otorite tarafında çalışırız.

GEO Ne Demek?

GEO, Generative Engine Optimization ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede üretken motor optimizasyonu ya da yapay zeka arama optimizasyonu olarak geçer. Kavram, Princeton ve Georgia Tech araştırmacılarının 2023'te yayımladığı ve 2024'te KDD konferansında sunulan GEO araştırmasıyla yaygınlaştı. Sektörde AI SEO, LLMO (Large Language Model Optimization) ve yapay zeka SEO'su gibi isimlerle de anılır. İsim farklı olsa da hedef aynıdır: yapay zekanın ürettiği yanıtlarda kaynak olarak seçilmek.

Neden Şimdi GEO?

Kullanıcılar bir soruya on link arasında cevap aramak yerine tek bir özet cevap okuyor. Bu cevap birkaç kaynaktan derleniyor ve yanıtta genelde yalnızca birkaç kaynak gösteriliyor. Google'da ilk sayfada olmanız, bu kaynaklar arasında yer alacağınız anlamına gelmiyor.

Daha az konuşulan bir risk de var: yapay zeka markanız hakkında yanlış bilgi verebilir. Kapanmış bir şubeyi açık gösterebilir, eski bir telefon numarasını paylaşabilir, artık sunmadığınız bir hizmeti size atfedebilir. Bu bilgiler çoğu zaman sizin unuttuğunuz ama internette dolaşmaya devam eden eski kayıtlardan gelir.

Artık iki soru var:

• Google'da kaçıncı sıradayız?
• Yapay zeka sektörümüzle ilgili bir soruya cevap verirken bizi anıyor mu? Anıyorsa doğru mu anlatıyor?

GEO, ikinci sorunun işidir.

Yapay Zeka Bir Kaynağı Nasıl Seçer?

Platformlar arasında farklar olsa da web'den beslenen bir yapay zeka yanıtı genelde şu adımlarla oluşur:

1. Soruyu yorumlar ve alt sorulara böler. "İzmir'de iyi bir diş kliniği" sorusu fiyat, konum, yorumlar ve uzmanlık gibi alt sorulara ayrılır.
2. Aday sayfaları bulur. Kendi indeksinden ya da anlık web aramasından ilgili sayfaları çeker.
3. Sayfanın tamamını değil, parçalarını alır. Soruyla en ilgili paragraf, tablo ya da liste seçilir.
4. Parçaları birleştirip yanıt yazar. Kullandığı kaynakların bir kısmını yanıtta gösterir.

Bu sürecin GEO için üç sonucu var:

• Sayfanız taranamıyorsa ikinci adımda elenirsiniz. İçeriğin kalitesi bu noktada bir şey ifade etmez.
• Her bölüm tek başına anlaşılır olmalı. Yapay zeka bir paragrafı sayfanın geri kalanından koparıp kullanır. "Yukarıda belirttiğimiz gibi" diye başlayan bir paragraf tek başına bir şey anlatmaz.
• Sitenizin dışında ne yazdığı da hesaba katılır. Yapay zeka birden fazla kaynağı karşılaştırır. Kaynaklar arasında tutarsızlık varsa sizi önermekte çekimser kalabilir ya da yanlış bilgiyi aktarabilir.

GEO, SEO ve AEO: Hedef ve Ölçüt Karşılaştırması

Üçü birbirinden kopuk değil. Taranamayan bir sayfa ne sıralama alır ne de alıntılanır. Bu yüzden GEO çalışmalarımıza her zaman teknik SEO kontrolüyle başlarız.

GEO Ajansı Ne Yapar?

GEO işini üç katmanda yürütürüz. Biri eksik kaldığında diğer ikisi beklenen etkiyi vermez.

1. Teknik erişim ve yapı

Yapay zeka sistemleri sitenize ulaşamıyorsa içeriğin kalitesi bir şey değiştirmez. Bu katmanda şunlara bakarız:

• AI crawler erişimi: Yapay zeka botlarının robots.txt, WAF ve CDN seviyesinde engellenip engellenmediği. Bu engellerin çoğu bilinçli değildir, bir güvenlik ayarından gelir.
• Render: İçerik JavaScript'e bağımlıysa botların gördüğü HTML ile kullanıcının gördüğü sayfa aynı mı?
• Yapılandırılmış veri: Organization, Service, Product, Person, FAQPage gibi schema'ların doğru ve tutarlı kurulması. Ayrıntısını yapılandırılmış verilerin yapay zeka cevaplarına etkisi yazımızda anlattık.
• llms.txt: Evrensel kabul görmüş bir standart değil. Uygun projelerde düşük maliyetli bir ek olarak kurarız, tek başına sonuç getirmez.

Google tarafında AI Overviews normal Googlebot taramasını kullanır. Google-Extended ayarı AI Overviews görünürlüğünü belirlemez. Bu ayrım karıştırıldığında ya gereksiz engel konuluyor ya da yanlış yere efor harcanıyor.

2. İçerik ve semantik yapı

Yapay zeka bir soruyu alt sorulara böldüğü (query fan-out) ve her biri için ayrı kaynak aradığı için içeriği bu alt sorulara göre kurarız:

• Hedef soruların ve alt soruların çıkarılması
• Tek sayfa mı, ana sayfa ve destek sayfaları mı kararı
• Her bölümün ilk cümlede cevap vermesi, sonra detaylanması
• Somut ve doğrulanabilir bilgi: rakam, tanım, koşul, karşılaştırma
• Aynı konuyu anlatan dağınık sayfaların birleştirilmesi

Yukarıda andığımız KDD 2024 çalışması, içeriğe kaynak, istatistik ve net ifade eklemek gibi yöntemlerin yapay zeka yanıtlarındaki görünürlüğü %40'a kadar artırabildiğini gösterdi. Bu bir garanti değil, ama hangi içerik özelliklerinin işe yaradığına dair sağlam bir işaret.

3. Otorite ve site dışı kayıtlar

Yapay zeka bir markayı önerirken sadece o markanın sitesine bakmaz, hakkınızda başka yerlerde ne yazıldığına da bakar. Bu katmanda:

• Markanın web genelinde nasıl anlatıldığının taranması
• Kirli kayıtların temizlenmesi: eski adresler, kapalı şubeler, kullanılmayan telefonlar, terk edilmiş profiller, güncelliğini yitirmiş hizmet tanımları
• Sektör listeleri, karşılaştırma içerikleri, haber ve uzman görüşü mecralarında görünürlük
• Kurucu ve uzman profillerinin (Person entity) güçlendirilmesi

Platform Bazında GEO: ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Claude

Her platform web bilgisini farklı yollarla alır. Bu yüzden bir platformda görünüp diğerinde görünmemek sık rastlanan bir durumdur.

Sık yapılan bir hata: model eğitimini engellemek isteyen siteler, yanlışlıkla arama botlarını da engelliyor. Örneğin GPTBot'u engellemek ChatGPT aramasında görünmenizi engellemez, ama OAI-SearchBot'u engellemek engeller. Bu ayrımı her platform için ayrı ayrı kontrol ediyoruz.

GEO Ajansı Olarak Nasıl Çalışıyoruz?

1. Keşif ve kapsam

Hangi platformların sizin için öncelikli olduğunu, hangi sorularda görünmeniz gerektiğini ve rakiplerinizi birlikte belirleriz. Platformlar farklı kaynak seçme mantıklarıyla çalıştığı için kapsam baştan netleşmezse sonraki adımlar dağılır.

2. Dijital ayak izi analizi

Klasik SEO denetimi yalnızca web sitesine bakar. Biz markanın tüm çevrimiçi varlığını okuruz: web sitesi ve organik arama, yapay zeka yanıtları, Google Business Profile ve harita kayıtları, kullanıcı yorumları, sosyal profiller, haber ve medya, eski ve unutulmuş kayıtlar, ölçüm altyapısı.

Yapay zeka platformlarının hedef sorulara verdiği yanıtları tarihli olarak kaydederiz. Başlangıç noktası tahmine değil, kayda dayanır.

3. Etki haritası

Bulguları kolaylığa göre değil, etkiye göre sıralarız. Aynı listede şimdilik neyle uğraşmamanız gerektiğini de belirtiriz. Neyin bekleyebileceğini bilmek, bütçeyi doğru yere koymanın yarısıdır.

4. Uygulama

Teknik düzeltmeler, içerik yeniden yapılandırması, yeni içerikler, schema kurulumu ve site dışı otorite çalışması.

5. Ölçüm ve raporlama

Başlangıçta kurulan prompt seti düzenli aralıklarla yeniden ölçülür. Rapor her ay aynı sorular üzerinden karşılaştırmalı ilerler.

Raporlama ilkemiz: Doğrulayamadığımız bir bulguyu "yok" diye değil, "doğrulanmadı" diye yazarız. Bir bilginin yapay zeka tarafından görülmediğini tespit etmek ile o bilginin hiç var olmadığını söylemek farklı şeylerdir. Temiz görünen ama eksik bir rapor, sonraki aylarda sürpriz sorunlar olarak geri döner.

GEO Ajansı Başarıyı Nasıl Ölçer?

"Yapay zekada görünür olduk" demek kolaydır, göstermek zordur. Bu yüzden kendi geliştirdiğimiz NextCode AI Visibility ile ölçüm yapıyoruz.

Takip ettiğimiz metrikler:

• Citation oranı: Hedef promptların yüzde kaçında siteniz kaynak olarak gösteriliyor?
• Marka anılma oranı: Link olmasa bile markanızın adı yanıtta geçiyor mu?
• Rakip payı: Aynı sorularda hangi rakipler, ne sıklıkla görünüyor?
• Kaynak dağılımı: Yapay zeka bu konuda hangi siteleri kullanıyor? Kendi siteniz mi, bir liste sitesi mi, bir forum mu?
• Doğruluk: Markanız hakkında verilen bilgi güncel ve doğru mu?
• Platform farkı: Bir platformda görünüp diğerinde görünmemek gibi farklar.

Yapay zeka yanıtları aynı soruda bile değişebilir. Bu yüzden tek bir ekran görüntüsüne değil, aynı prompt setinin tekrarlı ölçümüne bakarız.

GEO Hizmeti Kimler İçin Uygun?

GEO'nun etkisi şu durumlarda daha belirgindir:

• Karar öncesi araştırma yapılan sektörler: Finans, sigorta, sağlık, profesyonel hizmetler, B2B yazılım, eğitim.
• Karşılaştırma sorgusu yoğun kategoriler: "En iyi X", "X mi Y mi", "X alternatifleri" gibi sorularda yapay zeka doğrudan marka önerir.
• E-ticaret ve bilet/etkinlik platformları: Hangi sitenin önerildiği satışı doğrudan etkiler.
• Çok lokasyonlu markalar: Şube, adres ve çalışma saati bilgilerinin yanlış aktarılma riski yüksektir.
• Trafiği düşen ama nedenini bilmeyen markalar: Sorunun yapay zeka aramasından kaynaklanıp kaynaklanmadığını ilk analizde netleştiririz.

Kimler İçin Henüz Uygun Değil?

Her markaya tam kapsamlı bir GEO çalışması önermiyoruz:

• Erken aşama girişimler ve serbest çalışanlar: Ürün ve temel SEO altyapısı oturmadan yapılan GEO çalışması genelde erken bir adımdır.
• Uygulayacak kapasitesi olmayan ekipler: GEO önerilerinin bir kısmı sizin tarafta karar ve uygulama gerektirir. Bu kapasite yoksa yatırımın getirisi gecikir.
• Sorunu ürün veya hizmetin kendisinde olan markalar: GEO görünürlük sorununu çözer, değer önerisi sorununu çözmez. Düşük memnuniyet ya da zayıf ürün, daha iyi konumlandırmayla düzelmez.

Çalışma Şeklimiz

GEO çalışmasını aylık olarak yürütüyoruz: uygulama, site dışı otorite çalışması ve her ay aynı prompt seti üzerinden ölçüm. Kapsamı GEO danışmanlığı sayfamızda ayrıntılı anlattık.

GEO Çalışması Ne Zaman Sonuç Verir?

Süre, hangi sinyalin bozuk olduğuna ve ne kadar süredir bozuk olduğuna bağlıdır:

• Teknik erişim sorunları: Düzeltildiğinde etkisi, özellikle anlık web araması yapan platformlarda birkaç hafta içinde görülebilir.
• İçerik yeniden yapılandırması: Rekabete göre genelde birkaç ay sürer.
• Yıllardır dolaşan yanlış kayıtlar: Onlarca kaynağa yayılmış eski bir adres ya da hatalı bir bilginin yanıtlardan tamamen çıkması aylar alabilir. Bazen bir sonraki model güncellemesini beklemek gerekir.

Net süreyi başlangıç analizinden sonra paylaşıyoruz.

Doğru GEO Ajansı Nasıl Seçilir?

Görüşmelerde şu sorulara net cevap alın:

• Ölçümü nasıl yapıyorsunuz? Hangi platformlar, kaç prompt, hangi sıklık? Örnek rapor gösterebiliyorlar mı?
• Başlangıç durumu kayıt altına alınıyor mu? Başlangıç ölçümü yoksa ilerleme de kanıtlanamaz.
• Teknik SEO temeli var mı? Crawler erişimi, render ve schema konularında somut konuşabiliyorlar mı?
• Site dışı çalışma planı var mı? Yalnızca sitede içerik üretmek çoğu zaman yetmez.
• Önerileriniz bir araca ya da platforma bağlı mı? Tavsiye, ajansın sattığı araçtan değil sizin ihtiyacınızdan çıkmalı.
• Kendi ekibimizle birlikte çalışabilir mi? İyi bir GEO ajansı ekibinizi sürecin dışında bırakmaz, işi birlikte yürütür.

Kırmızı bayraklar:

• "ChatGPT'de 1. sıra" ya da "AI Overviews'da çıkma" garantisi. Yapay zeka yanıtları garanti edilemez.
• GEO'yu sadece llms.txt dosyası ya da toplu içerik üretimi olarak satmak.
• Rapor olarak birkaç ekran görüntüsü sunmak.
• Doğrulanamayan bulguları "sorun yok" diye raporlamak.

NextCode'u Kim Yönetiyor?

Sık Sorulan Sorular

GEO ajansı ne iş yapar?

Markanızın yapay zeka yanıtlarında kaynak gösterilmesi, önerilmesi ve doğru anlatılması için teknik altyapı, içerik ve site dışı otorite çalışması yapar. Başlangıçta mevcut durumu ölçer ve aynı ölçümle ilerlemeyi takip eder.

GEO'nun açılımı nedir?

GEO, Generative Engine Optimization'ın kısaltmasıdır. Türkçede üretken motor optimizasyonu ya da yapay zeka arama optimizasyonu olarak kullanılır.

GEO, SEO'nun yerini alır mı?

Hayır. GEO, SEO temeli üzerine kurulur. Taranamayan ve indekslenemeyen bir sayfa yapay zeka tarafından da kullanılamaz.

ChatGPT'de markamın çıkmasını garanti edebilir misiniz?

Hayır. Yapay zeka yanıtları değişkendir ve kimse bunu garanti edemez. Biz kaynak gösterilme ihtimalini artıran koşulları kurar ve sonucu düzenli olarak ölçeriz.

GPTBot'u engellersem ChatGPT'de görünmez olur muyum?

Hayır. GPTBot model eğitimi için tarama yapar. ChatGPT aramasında görünürlük için OAI-SearchBot'un sitenize erişebilmesi gerekir. İkisi robots.txt'te ayrı ayrı yönetilebilir.

Yapay zeka markamız hakkında yanlış bilgi veriyor, ne yapılabilir?

Önce yanlış bilginin hangi kaynaktan geldiğini buluruz. Genelde eski bir sayfa, güncellenmemiş bir profil ya da üçüncü taraf bir içeriktir. Kaynak düzeltilip doğru bilgi güçlendirildiğinde yanıtlar zamanla değişir.

GEO çalışması ne zaman sonuç verir?

Teknik düzeltmelerin etkisi birkaç haftada görülebilir. İçerik ve otorite çalışmaları rekabete göre birkaç ay sürer. Yaygınlaşmış yanlış kayıtların temizlenmesi daha uzun sürebilir.

Küçük işletmeler GEO çalışması yaptırabilir mi?

Evet. Kapsamı sektöre ve rekabete göre belirliyoruz. Önce mevcut durumu ölçüp çalışmanın size gerçekten fayda sağlayıp sağlamayacağını birlikte değerlendiriyoruz.

Kendi ekibimizle birlikte çalışabilir misiniz?

Evet. Uygulamanın bir kısmını kendi ekibiniz ya da mevcut ajansınız yapabilir. Biz yol haritası, kontrol ve ölçüm tarafında sizinle birlikte ilerleriz.

Hangi platformları takip ediyorsunuz?

ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude, Google AI Overviews ve AI Mode. Önceliği sektörünüze ve hedef kitlenizin kullandığı platformlara göre belirleriz.

İzmir dışındaki markalarla çalışıyor musunuz?

Evet. Türkiye genelinde ve yurt dışındaki markalarla uzaktan çalışıyoruz.

Nasıl başlarız?

Kısa bir görüşmeyle. Markanızın mevcut durumunu gösteren bir ön değerlendirme hazırlıyor, sonra kapsamı birlikte belirliyoruz.